Ah şu kesilmeyen öksürükler!

0

IS099-030

Çocuğunuzun öksürük nöbetleri ne sizi uyutuyor ne de onu, anne baba olarak içiniz sızlıyor. Ne vermediğiniz ilaç kalıyor ne de kaynatıp içirmediğiniz bitki çayı. Çocuklarda öksürük kışın en sık görülen şikayetlerden biri. Peki öksürükle başa çıkmak için ne yapmak gerekiyor? Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzm. Dr. Özlen Kaya öneriyor.

Kış aylarında en sık rastlanan şikayetlerin başında öksürük gelir. Öksürük 3 – 4 gün gibi kısa süreli olabildiği gibi, 1 aydan daha fazla da devam edebilir. 3 – 4 haftadan uzun süren öksürükler “kronik öksürük” olarak değerlendirilir ve mutlaka ileri tetkik edilmesi gereklidir. Öksürük gerçekte vücudun bir savunma mekanizmasıdır ve solunum yollarının en üstünden (burun içi bir sorundan) en altına kadar herhangi bir noktadan kaynaklanabilir. Kişi öksürerek üst veya alt solunum yollarındaki enfeksiyon etkeni ve alerjik madde gibi yabancı cisimleri vücudundan atmaya çalışır. Bu refleks mekanizmanın baskılanması, çocuklarda tehlikeli sonuçlar doğurabileceği için öksürük kesici ilaçlar çocuk yaş grubunda kullanılmamalıdır. Öksürük şurupları adı altında çok çeşitli ilaçlar mevcuttur. Özellikle öksürük kesici olarak verilen ilaçların çocuk yaş grubunda kullanılması uygun değildir. Balgam söktürücü denen, tıbben mukolitik olarak adlandırdığımız grup ilaçlar ise destek tedavilerde kullanılabilir ama 2 yaş altında doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Balgam söktürücü öksürük ilaçları, tedavinin ilk 2 günü öksürüğü daha da arttırabilir, bu durum 2 yaş altı çocuklarda öksürük refleks mekanizmanın tam gelişmemiş olması nedeniyle tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Alerji şuruplarının bir bölümü de, öksüren çocuklara öksürük şurubu olarak verilmektedir. Eğer çocuğun geçmişte alerji kaynaklı sorunları olduysa, takip eden çocuk hekimi alerjik olarak yorumladıysa veya test ile alerjisi kanıtlanan çocuklarda öksürük şikayeti olduğunda anti-alerjik adı verilen grup ilaçları kullanmak yerinde olacaktır. Soğuk algınlığı ve grip ilacı olarak kullanılan ilaçları da dikkatle kullanmak uygundur. Özellikle 2 yaş altında bu ilaçların fazla kullanımı, çocuklarda sinirlilik ve huzursuzluk yapabilir.

Çocuklarda tedavi uygularken amaç öksürüğü kesmek değil, öksürüğe neden olan sorunu oradan kaldırmak olmalıdır.

Öksürüğe

  • Burun akıntısı
  • Boğaz ağrısı
  • Baş ağrısı
  • Ateş
  • Kusma
  • Hırıltı, hışıltı
  • Sık nefes alma
  • Zor nefes alma eşlik edebilir.

Yüksek ateş varsa dikkat
Öksürüğe eşlik eden bulgular arasında yüksek ateş (39 ve üzeri), zor ve sık nefes alma, morarma gibi sorunlar varsa acil doktora başvurmak gerekir.
Özellikle yemek esnasında ani başlayan öksürüğe, zor ve sık nefes alma eşlik ediyorsa yabancı cisim yutulması düşünülür; çok acil tanı konup, tedavi edilmesi hayati önem taşır.
Çok yüksek ateş (39 ve üzeri) ile birlikte görülen öksürüklerde alt solunum yolu enfeksiyonu (zatürre) riski olduğundan, acil tanı ve tedavi şarttır.
3 haftadan kısa süren akut öksürük nedenleri arasında, kış aylarında, başta üst solunum yolu enfeksiyonları gelir (Farenjit, tonsilit, otit, sinüzit, krup-larenjit vs…)
3 haftadan uzun süren kronik öksürüklerde ise enfeksiyonlarla birlikte alerjik hastalıklar (alerjik bronşit, astım) ön planda düşünülür. Ülkemizdeki sıklığı göz önüne alındığında kronik öksürüklerde verem hastalığı da unutulmamalıdır.

Neden sigara olabilir
Pasif sigara dumanına maruz kalma, özellikle hem anne hem babanın sigara içiyor olması, çocuklarda başka hiçbir sorun olmaksızın öksürüğe neden olabilir. Çocukların yanında içilmiyor olması bile çocukları bu zararlı etkilerden korumak için yeterli değildir. Evdeki eşyalara (perdelere, halıya, döşemelere) sinen duman bile pasif içiciliğe neden olur. İdeal olan, çocukların yaşadığı bir evde, çocuklar o anda odada olmasa bile, evin kapalı hiçbir odasında sigara içmemektir. Yapılan tıbbi çalışmalarda, pasif sigara dumanına maruz kalan çocuklarda, kış aylarında daha sık üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları görüldüğü kanıtlanmıştır. Ayrıca bu çocuklarda, astım gibi alerjik hastalıklar da diğerlerinden daha sık görülür.

Vücut direncini arttırın
Özellikle yuva veya kreşe giden çocuklarda, kış aylarında her ay hafif üst solunum yolu enfeksiyonları geçirilebilir. Öksürük kısa süreli ise, ateş ve solunum sıkıntısı eşlik etmiyorsa, bu yaş grubundaki çocuklarda öksürük ilaçları kullanmaya gerek yoktur. Vücut direncini arttırmak, dengeli bir beslenme düzeni sağlamak gibi önlemlerle, kısa süreli öksürüklerde iyileşme sağlamak mümkündür.

Tedavide izlenecek yol
Kısa süreli ve ateşsiz öksürük olan kişilere tetkik yapılması gereksizdir. Yüksek ateşin eşlik ettiği öksürüklerde ve 3 haftadan uzun süren kronik öksürüklerde ileri tetkik yapılır. Akciğer filmi, sinüs filmi ve kan tetkikleri (tam kan sayımı, CRP, sedimentasyon) ilk planda yapılması gerekli tetkiklerdir. “Ter testi” adlı tetkik, özellikle akraba evliliğinin yoğun olduğu bölgelerde, “kistik fibroz” adlı hastalığın tanısı amacıyla yapılmalıdır. Alerjik kaynaklı olduğu düşünülen kronik öksürüklerde ise “alerjik deri testleri” yapılmalıdır.

Share.

About Author

Leave A Reply