Çocuğumun boyu ne zaman uzayacak?

0

Screen Shot 2016-08-08 at 10.35.13 AM

 

 

 

 

 

 

 

 

Her anne baba, çocuklarının kendilerinden daha uzun olmasını ister. Ama hiç düşündünüz mü, bu hep gerçekleşmiş olsaydı boylarımızın metrelerce uzun olması gerekirdi. Doğumdan ergenliğe kadar geçen sürede çocuğun boyunu etkileyen birçok faktör var. Uzun süreli ishaller, böbrek hastalıkları, sindirim bozuklukları, beslenme ile kalıtsal özellikler çocuğun boyunu belirleyen en önemli sebepler. Ancak çocuğunuzun beslenme alışkanlıklarına dikkat edip, spor yapmasını sağlayarak boyunun daha uzun olmasını sağlamak da elinizde. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Tolga Keskin nlatıyor.

Boy uzması erkek çocuklarda yaklaşık 22, kızlarda ise 18 yaşa kadar devam eden bir süreçtir. Birçok kalıtımsal sebep ve beslenme boy uzmasına etkili olur. Özellikle ergenlik çağında düzenli spor ve uyku da çok önemli faktörlerdir. Tüm sporlar boy uzamasında aktif olarak olumlu etki gösterirler. Çünkü, spor kan dolaşımını arttırarak, solunumu artan kan dolaşımına göre düzenleyerek organizmanın gelişmesini hızlandırırlar. Bu beynin kan akımından, kas ve kemiklerin daha iyi gelişmesine kadar birçok olumlu etki doğurur. Ancak yüzme, atletizm, voleybol, basketbol, hentbol, su topu gibi kas gücüne olduğu kadar tüm kasların gerilmesi ile birebir işlev gören spor dallarında boyun uzama katsayısı daha yüksek olur.

En hızlı uzadığı dönem
Çocuklarda büyümenin normal olup olmadığı, büyüme eğrileri üzerinden takip edilir. Bu eğriler üzerindeki normalden sapmalar, boy kısalığının olup olmadığını gösterir. İnsanın büyüme hızı başlıca üç dönemde çok yüksektir ve genetik yapının kontrolünde farklı hormonların etkisi altındadır.

  • Anne karnı; 3. aydan 9. aya kadar olan dönemdir ve etkin olan hormon tiroksindir.
  • Doğumdan ikinci yaşın sonuna kadar; İnsan birinci yaşında doğum boyunun bir buçuk katına ulaşır. Yani 50 cm doğan çocuk birinci yaş gününde 75 cm boya erişir. Çocuğun boyu ikinci yaşın sonunda 10 cm daha uzayarak 85 cm olur. Burada etkili olan en önemli hormon büyüme hormonudur. Bundan sonra ergenliğin başlangıcı olan onlu yaşların başına kadar boy uzama hızında bir yavaşlama görülür.
  • Ergenlik dönemi; Ergenlik ile birlikte boy uzaması cinsel hormonların etkisi altında üçüncü hızlı dönemine girer. Örneğin adet öncesindeki yıl, bir kız çocuğu 10 cm gibi bir uzama kaydeder.

Patolojik boy kısalığı, çocuğun boyunun büyüme eğrileri tablosundaki 3. persantil sınırının altında olmasıdır ve bu durum büyüme hızının normalin altında olması anlamına gelir. Büyüme persantili %3 ün altında ise durum ciddidir. Bu durumda sebep mutlaka araştırılmalıdır. Sebebe yönelik tedavi önerilir. Uzun süreli ishaller, sindirim sistemi hastalıkları, böbrek hastalıkları ve beslenme bozuklukları büyüme hızına etki eden ana unsurdur. Uzun süreli hastalıkların boy uzamasına olumsuz etkisi sporun boy uzamasına olan olumlu etkisinin tersine işleyen bir mekanizma ile olur. Şöyle ki, organizmaların da tıpkı enerji tüketen sistemler gibi tüketebilecekleri belli ölçüde rezervleri vardır. Uzun süren hastalıklar sırasında organizma hastalığı bertaraf etmek için harcadığı enerjiyi büyüme ve gelişmeye yapacağı harcamalardan kısarak elde eder. Bu nedenle büyüme ve gelişme yavaşlar.
Hastalıkların boy uzamasına en etkili olduğu dönemler yukarıda saydığımız ilk iki yaş ile ergenlik öncesi dönemlerdeki büyüme hızının tavan yaptığı dönemlerdir. Hatta bunlara anne karnındaki son 6 aydaki hızlı büyüme dönemini de eklemekte yarar var.

Süt, spor, uyku
Boy uzması, doğumdan hemen sonra ve ergenlik çağında en fazla artış gösterir. Erkeklerde sakal çıkmasından ve ergenlikten, kızlarda adet görme başlangıçından sonra azalır. Ergenlik çağında boy uzamasına etki eden sebepler başta süt ve uyku olmak üzere dengeli beslenme ve spordur;

  • Süt içerdiği ve insan büyümesi için en optimum düzeyde taşıdığı kalsiyum ve fosfor oranları ile boy uzamasında etkilidir.
  • Uyku süttekinden daha da önemli olan bir özelliğe sahiptir. Çocukluk çağlarında uykuda salgılanan büyüme hormonu uyanıklıktakinin iki hatta üç katıdır.
  • Dengeli beslenme zengin çeşitle alınan besinlerden elde edilendir. Bir diğer önemli nokta günlük enerjinin dörtte ikisinin karbonhidrat, birinin protein ve birinin de yağlardan elde edilmesidir. Bunların günlük dozları aşmayacak değerlerde vitamin, mineral ve eser elementlerle zenginleştirilmesi de ayrıca önemlidir.

Share.

About Author

Leave A Reply