Hayat boyu sağlıklı dişler için…

0

Screen Shot 2015-12-14 at 10.12.43 AM

Eğer çocuğunuzu diş sağlığına önem veren bir birey olarak görmek istiyorsanız, her şeyden önce, onun önünde düzenli olarak ağız bakımına dikkat eden, doğru bir model olmalısınız. Kışlaoğlu Estetik Merkezi’nden Diş Hekimi Çağdaş Kışlaoğlu anlatıyor.
Günümüzde birçok hastalık gibi diş çürükleri de çocuklara bulaşabiliyor. Bebek doğduğunda ağız ortamı çürük yapıcı bakteri içermez. Bu bakteriler büyük olasılıkla dişler sürmeye başladığında, sıklıkla da anneden bebeğine bulaşır. Çok bileşenli bir iltihap hastalığı olan diş çürüğü, bulaşıcı özellik taşır. Bu bulaşmada anne babanın (özellikle annenin), dikkat etmesi gereken belli özellikler vardır. Bulaşmanın olmaması için anne, bebeğini beslerken kaşık, emzik, biberon gibi araçları kendi ağzıyla temasta bulundurmadan kullanmalıdır. Aksi halde anne, çürüğe yol açacak organizmaları kendi ağzından bebeğine aktarır. Anne bulaşmayı üç yaşına kadar kontrol ederse bu süreden sonra olabilecek aktarımın çocukta çok şiddetli çürük enfeksiyonu yaratma olasılığı düşer.

Süt dişleri ilk ne zaman görülür? Süt dişleri, değişken olabilmekle beraber, ortalama 6 aydan sonra genel olarak alt ön bölgeden başlayarak çıkar ve yine değişebilmekle beraber yaklaşık olarak 3 yaşında tamamlanır. Bu dönemde çocuğunuzun ağzında toplam 20 adet süt dişi alt ve üst çenede simetrik olarak yerleşir.

Süt dişlerinin ağız sağlığı açısından önemi nedir?
Çocuklarda ağız ve diş hastalıkları tedavisi, koruyucu diş hekimliğinin temelini oluşturur. “Süt dişleri zaten değişecek o yüzden çürümesi ve çekilmesi önemli değil” inancı tamamen yanlıştır. Süt dişleri doğumu takiben süren ve buluğ çağına kadar uzanan süreçte görev gören dişlerdir. Yapıları kalıcı dişlere göre biraz daha farklıdır. Çünkü vücudumuzda olan her şeyin bir görevi ve sistematiği olduğu gibi süt dişlerinin de vardır. Eğer süt dişleri zamanından erken çürür ve çekilirse, yan dişler kayacak ve alttan gelen kalıcı dişlere yer olmayacağı için kalıcı dişler çapraşıklık oluşturarak, ortodontik tedaviye neden olacaktır. Eğer çekilmeyip, kronik bir iltihap oluştururlarsa da, hem alttan gelen kalıcı dişin kalsifikasyonu hem de çocuğun genel sağlığı etkilenecektir. Ayrıca süt dişlerinin alttan gelen kalıcı dişlere rehberliği söz konusudur. O yüzden çocuklara ağız bakımı alışkanlığının kazandırılması ve süt dişlerinin sağlığı çok önem kazanmaktadır.

6 yaşında çıkan diş, süt dişi midir?
Bebeklerde süt dişlerinin düşüp, yerlerini genç süreklilerin alması, aşağı yukarı süt dişlerindeki sürme sırasını takip eden bir süreçte oluşmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, birçok kişi tarafından süt dişi sanılan 6 yaş dişinin varlığıdır. Süt dizisi tamamlandıktan sonra yaklaşık 3 yaş civarından 6 yaşına kadar diş kavislerinde herhangi bir hareket yoktur. Çocuk 6 yaşına geldiğinde ilk sürekli dişi olan 6 yaş dişi, süt azı dişlerinin arkasında kavisdeki yerini alır.
6 yaş dişlerini takiben ilk süren dişler kesiciler grubudur. Onu izleyerek birinci süt azıları, ikinci süt azıları ve süt köpek dişleri dökülürler. Üst sürekli köpek dişleri en son süren dişlerdir. 11-13 yaş arası sürme tamamlanır. Bunların dışında 6 yaş dişlerinin arkasından, 12 yaşında ikinci sürekli azılar ve 20 yaşında (16-24 yaş) 20 yaş dişleri yani üçüncü büyük azı dişleri sürer.

Çocukların dişleri neden daha kolay çürür?

  • Süt dişleri daimi dişlere oranla daha çok organik madde içerirler, bu nedenle çürüğe daha yatkınlardır, daha kolay ve hızlı çürürler.
  • Çocuklar, çürüğün erken döneminde görülebilen soğuk sıcak hassasiyeti ve hafif ağrı gibi sinyalleri zamanında yorumlayamazlar. Olayı ancak dayanılamayacak kadar ağrı olduğunda fark ederler ki, bu durumda çok geç kalınmış olabilir.
  • Çocuklar ağız bakımına yetişkinler kadar dikkat edemezler. Çocuğun el becerisi, merakı ve ebeveynlerinin tutumu diş fırçalama alışkanlığını belirler.
  • Beslenme düzensizliğinden dolayı dişler çürümeye yatkın hale gelir.

Çürük oluşumu engellenebilir mi?
Çürüğü tamamen engelleyebilecek bir aşı ya da ilaç henüz geliştirilemedi ancak çürük sayısını azaltmaya yönelik malzemeler günümüzde kullanılmaktadır.
Fissür örtücüler: Azı dişlerinin çiğneme yüzeyinde “Fissür” denilen küçük çukurcuklar vardır. Fissür örtücüler, arka dişler üzerindeki bu oluklara uygulanır. Beyaz ve şeffaf renkte olup, sıvı şeklinde plastik esaslı maddelerdir. Diş minesine yapışarak çürük oluşumunu engeller ve akışkan bir kıvamı olduğu için diş oluklarına tamamen tutunur. Bu şekilde işlem diş yüzeyinde herhangi bir aşınma yapılmadan uygulanır. Fissür örtücü tedavi yöntemi, 6 yaşından itibaren, kalıcı azı ve küçük azı dişlerinde kullanılabilir. Özellikle daimi dişleri yeni çıkmış çocuklarda uygulanabilir.
Fluor uygulaması: Çürüğü engellemenin başka bir yolu da çürüğe karşı direnci arttırmaktır. Dişlere yüzeysel fluor uygulanması suretiyle bu direnç kazandırılır.
Diş fırçalama: Anne ve babalardan en sıklıkla duyduğumuz yakınma çocuklarının diş fırçalamadığıdır. Çocukların ileriki yaşlarda bu alışkanlığı sürdürmesinin en kolay ve etkili yöntemi, erken yaşlarda diş fırçalamaya başlanmasıdır.

Çocuklarda diş temizliğine ne zaman başlanmalıdır?
Ebeveynler, çocukların diş temizliğine 6 – 8 aylıkken başlamalıdır. Bebekler katı gıdaları almaya başladıktan sonra, öğün aralarında ve gece yatarken ağız temizlikleri yapılmalıdır. Annelerin bir pamuğu hafif nemlendirerek dişlerin çiğneme yüzeylerini temizlemeleri iyi olur. 

Çocukların diş fırçası ve diş macunu nasıl seçilmeli?
Çocuklar için diş fırçası seçimi yapılırken, öncelikle çocuğun ağız ve diş yapısına uygun, yumuşak ve naylon kıllardan üretilmiş bir diş fırçası seçilmelidir. Çünkü diş fırçasının sert olması çocuğun diş etlerine zarar verebilir. Eğer çocuk, dişlerinde bir acıma hissi ya da kanama görürse korkar ve dişlerini fırçalamaktan vazgeçebilir. Bu yüzden diş fırçası önemlidir. Şu an piyasada çocuklar için özel hazırlanmış fırça ve macunlar bulunmaktadır. Çocuklar diş macununun tadını çok severler ve fırçalama esnasında yutarlar. Bu nedenle 3 yaşından küçük çocuklarda diş macunu kullanılmaması daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Diş macunu olarak fluorürlü diş macunları tercih edilmelidir. Diş macunu bir nohut tanesi büyüklüğünde kullanılmalı, diş fırçası düzenli olarak 6 ayda bir değiştirilmelidir.Çocukların dişleri günde iki kez, sabah kahvaltısından sonra ve gece yatmadan önce, 3’er dakikalık periyotlarda fırçalanmalıdır.

Diş fırçalama eğitimine ne zaman başlanabilir?
Çocukların ileriki yaşlarda bu alışkanlığı sürdürmesinin en kolay ve etkili yöntemi, erken yaşlarda dişlerin fırçalanmaya başlanmasıdır. Diş fırçalama eğitimine ise bebeklerin arka dişleri çıkmaya başladıktan sonra başlanmalıdır. İlk fırçalama girişimleri düşünüldüğünden daha zor olabilir. Fakat zamanla bu bebeğinizin de hoşuna giden bir alışkanlık halini alacaktır. Süt dişlerinin yeni çıkmaya başladığı zamanlarda fırçalamanın düzenli olarak yapılması, diş etlerine masaj etkisi yaparak bebeğinizin rahatlamasına ve diş çıkarken hissettiği ağrılarının azalmasına sebep olacaktır. Çocuklar okul çağına gelinceye kadar tam anlamıyla diş fırçalama alışkanlığını kazanmaları zordur. Genel olarak çocuklar dişlerini fırçalarken dişlerin ön yüzeylerini ve görebildikleri alanları temizlerler. Fakat asıl temizlenmesi önemli olan bölge çiğneme dişlerinin yüzeyleridir. Bu sebeple anne ve babalar, çocukları diş fırçalarken mutlaka kontrol ederek, onlara doğru diş eğitimini vermelidirler. Elbette bu yöntemlerin yanı sıra çocuklar, bebeklikten itibaren ağız ve diş sağlığı için düzenli olarak diş hekimine götürülmelidir. Böylece ileride yaşanabilecek problemler de engellenmiş olur.

Çocuklara diş fırçalama nasıl sevdirilebilir?

  • Çocuğunuzla aynı anda dişlerinizi fırçalayın. Çünkü çocuklar, anne ve babalarının davranışlarından etkilenir.
  • Çocuklara çeşitli renklerde sevdiği birkaç fırça alın. Böylece değiştirerek kullandığı zaman bunu bir oyun haline getirebilir. Bu alışkanlığı daha kolay kazanır.
  • Çocuğunuza onun sevdiği çizgi film karakterlerinin bulunduğu, piyasada satılan diş fırça ve macunlardan alarak, diş fırçalama işlemini daha sevimli bir hale getirin.
  • Çocuğunuzun boyuna uygun bir diş fırçalama panosu oluşturun.
  • Önce kendisinin dişlerini fırçalamasına izin verin, daha sonra örneklerle ona gösterin.
  • Oyuncak bebeklerinin ya da oyuncaklarının dişlerini fırçalamalarını isteyin. Böylece herkesin dişlerini fırçalaması gerektiğine inanacaktır.
  • Çocuklarınıza diş fırçalama alışkanlığının yanı sıra doğru beslenme alışkanlığını da kazandırmanız çok önemlidir. Şeker, çikolata, cips gibi yiyecekleri sınırlı tüketmesine izin verin.
  • Şeker ve benzeri ürünleri yedikten sonra bir ayna yardımıyla dişlerindeki şeker artıklarını gösterin. Fırçaladıktan sonra da tekrar bir ayna yardımı ile dişlerini çocuğunuza gösterin. Böylece dişlerinin temiz olduğunu görmesi, ona bu işlemin gerekli olduğunu düşündürecektir.
  • Dişlerini fırçaladıktan sonra mutlaka takdir edin ve onu ödüllendirin.

Share.

About Author

Leave A Reply