Kekeleyen çocuğu sabırla dinleyin!

0

Kekemelik, iletişimi olumsuz etkileyen bir konuşma bozukluğu. Çok çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilen kekemelik, iyileşmemesi durumunda çocukların sosyal ilişkilerinin bozulmasına hatta akademik kariyerlerinde başarısızlıklara dahi yol açabiliyor. Uzmanlar, kekemelik sorunu yaşayan çocuğun sabırla ve dikkatle dinlenmesinin iyileşme için ilk adım olduğunu belirtiyor. Anadolu Sağlık Merkezi Psikiyatri Uzm. Dr. Zafer ATASOY yazdı.

Konuşma, iletişim kurmak ve duygu ve düşüncelerimizi aktarmak için kullandığımız etkili araçlarımızın başında geliyor. Konuşmanın bozulduğu her durumda, iletişim kurulması da aksıyor. Özürlü konuşma, aile içi ve dışında büyük güçlüklere yol açıyor. Bunun sonucunda çok çeşitli uyum sorunları ortaya çıkabiliyor. Sorunlar, özellikle eğitim alanında yaşanan olası sıkıntılara kaynaklık ediyor. Kekeleme, iletişimin bozulmasına yol açtığında, sıkıntı ve gerginlik yaratıyor. Alay edilme, konuşmadan dolayı dikkat çekme, çocuk için dayanılmaz bir gerginlik doğuruyor. Bu tür bir durum sonunda da, başta akademik alan olmak üzere birçok sosyal etkinlikten uzaklaşan çocuk zarar görebiliyor. Bu etkilenmenin sonuçlarını önceden kestirmek de her zaman mümkün olmuyor.

Kekemelik, sözel anlatımın akıcılığının istemsiz olarak kesilmesiyle ortaya çıkıyor. Genellikle ses ya da hecelerin tekrarı, uzatılması, duraksaması ya da sesin tamamen durması şeklinde ortaya çıkıyor. Bu özelliğinden dolayı kekemelik “Akıcı Konuşma Bozukluğu” olarak da adlandırılabiliyor. Göz kırpma, yüz buruşturma, dil ve dudak titremeleri, başın ani atma hareketleri ve nefes alma düzensizlikleri görülüyor. Telefon konuşması, topluluğa konuşma, takdim yapma, kendi ismini söyleme, otorite figürlerine karşı konuşma, iş görüşmesi ve resmi sunumlarda artarak ortaya çıkabiliyor.

Kekelemede ailesel yatkınlıktan söz ediyoruz ancak bu değerlendirme genetik bir geçiş anlamını içermiyor. Kekeleme nedeni ile ilgili yapılan çalışmalarda, kekelemesi olan ve olamayan çocuklar ve ailelerinin özellikleri arasında belirgin fark görülmemiş, ancak kekelemesi olan çocukların olmayanlara göre daha fazla davranışsal ve duygusal sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. Bu artış kekelemenin nedeni olabileceği gibi sonucu da olabilir. Diğer yandan kekelemesi olan çocukların ailelerinin bir kısmında titizlik, düzen, mükemmeliyetçilik gibi özelliklerin varlığı yanı sıra baskıcı, aşırı koruyucu oldukları da bildiriliyor. Kekeme çocuklarda çekingenlik, korkma, titizlik, sıkıntılı olma, kişilik özellikleri olarak ön planda. Kekelemenin başlaması sıklıkla ani oluyor.

Kekeleme ortaya çıktıktan sonra büyük oranda çocuğun gelişim süreci içinde kendiliğinden sönüyor. Konuşma bozukluğunun dönemleri de bulunmuyor. Ancak sönmemiş ya da tedavi edilmemiş ve uzamış kekelemeden ileri dönem olarak söz edilebiliyor.

Ne yapmalı? Ne yapmamalı?

Öncelikle çocuğun bozulmuş olan konuşmasını düzeltmek için zorlanmaması gerekiyor. Bunun için konuşması kesilmemeli ve uyarılarak düzgün konuşması istenmemeli. Çocuk düzgün konuşmak ister ancak başaramadığı için huzursuzluk duyar. Yapılacak uyarılar çocuğu daha büyük gerginlik ve sıkıntı içine sokabilir. Böyle bir uyarı, çocuğun kekelemesini arttırmaktan başka bir işe yaramaz. Sabırla, düzeltmeden, ağzından kelime çalmadan, onun yerine konuşmadan dinlemek, tedavi için ön koşuldur. Benzer bir tutumla karşılaşan ve kekelemesine karşın ilişkisini sürdüren çocuk kendisini rahat hissedeceği için konuşması da rahatlar. Kekeleyen çocuğun duygusal olarak rahat bir durum içinde olmadığının unutulmaması gerekiyor.

Kekelemesi olan çocuk için anne-babanın öncelikle, bu durumun büyük oranda kalıcı olmadığını bilmesi önem taşıyor. Durumu abartılı bir tepki ile karşılamamak ve sükuneti korumak gerekiyor. Çocuğun bilerek yapmadığı, kendisinin bu kekelemeden dolayı acı çektiği göz önünde tutulmalı. Bu tabloyu ortaya çıkaran etken olarak gördükleri, çocukları için taşınması zor duygusal durum(lar) varsa, bunu ortadan kaldırma ya da daha kolay taşınabilir hale getirmek ana-baba görevi olarak kabul edilmeli.

 

Share.

About Author

Leave A Reply