Okul döneminde beslenme…

0

Ömür boyu sürecek beslenme alışkanlığının kazanılmasında kilit rol oynayan dönem, 6-12 yaş arasını kapsayan okul çocuğu dönemi. Bu yaşlarda çocuğun yiyecek seçiminde anne babası kadar arkadaşları, öğretmenleri ve televizyon da önemli bir rol oynuyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzm. Prof. Dr. Hilal Mocan bu konudaki bilgilerini bizlerle paylaşıyor.

Okul çağı çocukları dendiğinde klasik olarak 6-12 yaşlar akla gelir. Çocuklar bu yaşlarda ömür boyu sürecek beslenme alışkanlıkları kazanırlar. Çocuk daha bağımsız olarak yeni bir hayata, “okula” adım atmıştır. Evden ve okuldan daha bağımsız olmaya başlar, kendi tercihlerini yapmayı öğrenir. Çevresini daha iyi tanır, kendi kontrolünü kazanmaya başlar. Sosyal kimlik gelişiminin yanı sıra, 6-12 yaşlarda büyüme de aktif olarak sürdüğü için doğru ve sağlıklı büyüme alışkanlığının bu dönemde de dikkatli bir şekilde sürdürülmesi gerekir.

Okul çocuğu yılda ortalama 5 cm uzar ve yaklaşık 2.5 kg ağırlık kazanır. Büyümesi ve gelişmesi için gerekli kalori, protein, karbonhidrat ve yağlar, dengeli biçimde sunulan diyetle sağlanmalı, besin değeri yüksek ve kompleks karbonhidratları içeren uygun formda çocuğa sunulmalıdır. Bu yaş grubunda enerji ihtiyacı ve büyüme hızı, çocuğun vücut ebatları ve fiziksel aktiviteyle değişmekle beraber, küçük çocuklarda 90 kcal/kg, büyük çocuklarda 55-70 kcal/kg/gün olarak belirlenir. Büyüme hızı erken bebeklik dönemine göre daha yavaş olduğu için günlük protein ihtiyacı da 7-12 yaşlar arasında 1 gr/kg/gün’e düşer. Beş yaştan büyük çocuklarda yağlardan gelen enerji, toplam enerjinin yüzde 30’unu geçmemelidir. Günlük diyetle alınan doymuş yağların oranı yüzde 8’i, diyetteki kolesterol miktarı 300 mg/gün’ü geçmemelidir.

Okul çocuğunun gerekli besin ve enerji ihtiyacı saptandıktan sonra yiyecek menüsü 6 temel gruptan karşılanmalıdır. Bunun ayarlanmasında sağlıklı beslenmede kullanılan “besin piramidi”  rehber olmalıdır.Besin piramidindeki yiyecek gruplarının her birinden en az 1 porsiyon tüketilerek vitamin, mineral ve besin eksikliğinin oluşması önlenebilir. Bu arada çocuğun günlük kalsiyum ve demir ihtiyacına ayrıca dikkat edilmelidir. Dokuz yaş civarında günlük kalsiyum ihtiyacı 800 mg/gün’den 1300 mg/gün’e yükselir. Lif ihtiyacı ise kabaca çocuğun yaşına 5 eklenerek saptanabilir. Örneğin 9 yaşında bir çocuk günlük menüsü ile (9+5=14) 14 gr lif tüketmelidir.

Çocuğun yiyecek seçiminde ve yeme alışkanlığında, anne babası, arkadaşları, öğretmenler ve televizyon önemli rol oynar. Besin tercihleri ve iştahı hızlı değişiklikler gösterebilir. Okul kantinleri ve sosyal hayat, onun “fast food” olarak tanımlanan hazır gıda ürünlerinin cazibesine kapılmasına ve yüksek kalorili, dengesiz beslenmesine neden olabilir. Okul dönüşü evde yalnız kalabilen çocuklar da yüksek kalorili ve yüksek karbonhidratlı abur cubur tüketme meyline girebilir, aşırı kolalı – gazlı içecekler içebilir.

Sağlıklı beslenme hayatın her döneminde önemlidir. Çocuğa gerekli ve faydalı yiyecekler tanıtılmalı, onun yemesini istemediğimiz gıdalar evde tutulmamalıdır.Çocuğun zihinsel konsantrasyonun artmasında önemli yeri olan et, balık, ceviz, fındık, koyu yeşil yapraklı sebzeler (özellikle ıspanak, semizotu ve brokoli), süt ve sütlü gıdalar, yumurta, taze sıkılmış meyve suları, belli miktarlarda günlük diyetine serpiştirilmelidir.

Okul çocuğunun okul içi ve okul etrafındaki beslenmesi de dikkatle takip edilmeli, okul idaresi ve öğretmenlerle zaman zaman görüşülerek bu konuda bilgi alınmalıdır. Okul çocuğunun beslenme çantası hazırlanırken meyvesi ve sütü ihmal edilmemelidir.

Share.

About Author

Leave A Reply