Probiyotiklerin olumlu etkileri…

0

Probiyotik kelimesini son yıllarda oldukça sık duyuyoruz. Peki nedir bu probiyotik? Ne işe yarar ve hangi gıdalarda bulunur? Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Enfeksiyon Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Metehan ÖZEN cevaplıyor.

 

Probiyotikler, bağırsaklarda mikrobiyal dengeyi sağlayarak insan sağlığını olumlu yönde etkileyen faydalı bakterilerdir.İnsanların mide-bağırsak sisteminde 500’den fazla tipte mikroorganizma barınmaktadır. Başka bir deyişle, vücudumuzu oluşturan tüm hücrelerin on katından fazladırlar. Doğuşta steril olan mide-bağırsak sistemimiz, kısa süre içinde çevreden alınan mikroorganizmalar ile kolonize olmaktadır. Doğum şekli, hijyen, antibiyotik ve diğer bazı ilaçların kullanımı, mide-bağırsak sisteminde kolonizasyonu (bakterilerin durumunu) etkiler. Sağlıklı bireylerde “yararlı” ve “zararlı” mikroorganizmalar denge halinde bulunmaktadırlar. Antibiyotik kullanımı, stres ve enfeksiyon bu dengeyi bozarak, sonunda ciddi enfeksiyonlara ve otoimmün (şeker, multipl skleroz vb.) hastalıklara olan yatkınlığı arttırmaktadırlar. Son yıllardaki çalışmalar, probiyotik mikroorganizmaların bu dengeyi yeniden sağlayarak, sağlığı olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.

Nobel ödülü kazanmış bir Rus mikrobiyoloğu olan Elie Metchnikoff, 1910’lu yıllarda bağırsaklardaki yararlı mikroorganizmaların sağlık üzerindeki olumlu etkilerine dikkat çeken ilk kişidir. Kendisini bu fikre yönelten, gözlemlediği Bulgar köylülerinin fermente süt ürünlerini fazlaca tüketmesi ve o dönemde en uzun yaşayan insanlar olmalarıdır. Metchnikoff, bağırsaklardaki zararlı mikroorganizmaların, yaşamı kısaltan ve hastalıkları davet eden toksinler salgıladığını, yoğurt tüketimi ile laktobasillerin egemen duruma geçip, zararlı mikroorganizmaların yerini aldığını ileri sürmüştür.

Probiyotikler, rotavirüs başta olmak üzere viral ishal tedavi süresinin ve şiddetinin azalmasını sağlamaktadır. Yaygın kullanıma girdiği bir diğer alan ise antibiyotiklerle beraber kullanarak, antibiyotik ishalini önlemesidir. Bunun dışında, seyahat ishallerini önlediği, bağışıklık sistemini güçlendirdiği, alerjik egzamaya karşı koruduğu veya tedavi sürecini kısalttığı bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir. Ayrıca probiyotikler pek çok farklı mekanizma ile bağırsak hareketlerini düzenlemekte, bebeklerde kolik ağrısını, çocuklarda kabızlığı ve uzamış ishalleri önlemekte ve/veya tedavi etmektedir.

Probiyotikler bu etkilerini vücut için zararlı mikroorganizmaları yok eden maddeler salgılayarak, bu zararlı bakterilerin bağırsak duvarına tutunmalarını önleyerek, mikrobiyal toksinlerin etkilerini yok ederek, IgA adı verilen vücudun savunma askeri olarak bilinen antikor yapımını artırarak göstermektedirler.

LGG, en fazla çalışma yapılmış probiyotik türü olup, pek çok çalışmada etkinliği ve güvenilirliği gösterilmiştir. 2010 yılında yayımlanan ve 1-4 yaş arasında kreşe giden 281 çocuk ile yapılan bir çalışmada, çocuklara 3 ay boyunca LGG probiyotiği verilmiş. Bu araştırmanın sonucunda LGG kullanan çocukların üst solunum yolu enfeksiyonu sayısında, 3 günden uzun süren ağır enfeksiyon sayısında ve solunum sistemi şikayetlerinde daha erken azalma tespit edilmiştir. Doğal LGG içeren doğal gıdaların alınmaması, bağırsak florasını bozan etkenlerden biridir. Bu gıdalara kefir, anne sütü, turşu, ev yoğurdu, besinsel lifler örnek gösterilebilir. Bu gıdaların etkisinin azalmaması için unlu-şekerli ve katkılı rafine gıdalar tüketilmemelidir.

 

 

Share.

About Author

Leave A Reply