Protein nedir, neden gereklidir?

0

Yunanca “proteios” kelimesinden türetilmiş ve “en önemli” yada “en önde yer alırım” manasındadır ve proteinlerin temel yapısal üniteleri Amino asitlerdir.

Proteinler kompleks yapıdaki organik bileşiklerdir. Proteinin temel yapısı amino asitler zinciridir. Hücrelerin yapı taşı olan proteinler, aminoasitlerin bir araya gelmesinden oluşurlar. Proteinler tüm dokularda bulunurlar.Vücuttaki proteinin yüzde 45`i kaslarda, kalanı ise diğer dokulardadır. Protein sudan sonra vücutta en fazla bulunan maddedir.Hücre büyümesi ve gelişmesi için önemlidir. Hücrelerin, enzimlerin ve hormonların yapıtaşı olan protein hücrelerin yenilenmesini sağlar. Bağışıklık sistemini güçlendirir. Kemik, kas ve kan hücrelerini oluşturur. Metabolizmayı çalıştırır. Yiyeceklerle alınan proteinler bazı kimyasal işlemlerden geçirilerek yapı taşları olan amino asitlere ayrılır ve bu amino asitler vücutta bir çok amaca yönelik olarak değişik diziler haline getirilir. Proteinler vücutta üretilmedikleri için her gün yiyeceklerle alınması gerekir. Protein eksikliği kas kaybına, yetersiz beslenmeye ve su kaybına yol açar. Protein yetersizliğinde beden kendi hücrelerini kullanmaya başlar. Büyüme yavaşlar ve kilo kaybı oluşur. Hastalıklara yakalanma riski artar, iyileşme dönemi uzar ve kan proteini olan hemoglobin yapılamadığı için kansızlık meydana gelir.Protein fazla tüketildiğinde ise kolesterolün yükselmesine, böbreklerin yorulmasına ve kalsiyum atımının hızlanmasına neden olur.

Bir proteinde biyolojik değeri belirlemede iki faktör dikkate alınır: Kolay sindirilebilirlik ile içerdiği zorunlu amino asit miktarı ve çeşitliliği. Bu açıdan hayvansal proteinler bitkisel proteinlere nazaran daha değerlidir.

Protein çeşitleri nelerdir?Tamamlanmış ve tamamlanmamış olmak üzere iki tip protein vardır. Tamamlanmış proteinler yeni proteinler oluşturabilmek için gerekli tüm amino asitleri içerir ve genellikle, et, tavuk, balık, yumurta ve süt ürünleri gibi hayvansal gıdalarda bulunur. Bu da, bir porsiyon et yemiş insan bedeninin yeni proteinler üretebilmek için gerekli herşeyi almış olduğu anlamını taşır.Tamamlanmamış protein, bir – iki amino asitin eksik olduğu; meyve, sebze, tahıl, bakliyat ve kuruyemişde bulunur. Yeni proteinler üretebilmek için, ya çeşit içeren bir diyet izlenmeli ya da protein takviyesi alınmalıdır. Özellikle vejetaryen ve veganlar tamamlanmamış proteinle beslendiklerinden, bu husus onlar için önemlidir.

Günlük Protein İhtiyacı Günlük alınması gereken enerjinin yüzde 12 ila 20 sinin proteinlerden alınması gerekir. Minimum günlük önerilen protein miktarı: Dünya Sağlık Örgütünün önerisi, günlük olarak ideal kilodaki insan için kg. başına, 0.45 gr. maksimum miktar önerisi ise günlük ideal ölçüye sahip insan için kg. başına, 0.80 gr. Ülkelere göre bu oranlar farklılık gösterse de birbirine yakındır.

Eğer sporcuysanız ya da dayanıklılık antrenmanı yapıyorsanız, kg. başına tüketmeniz gereken protein miktarında 1-1.2 gr yükselme gerekir.

Share.

About Author

Leave A Reply