Süt çocukluğunda gelişim ve kilometre taşları…

0

Gelişim anne karnından başlayan ve erişkin döneme kadar devam eden dinamik bir süreçtir. Gelişim basamakları tüm çocuklarda benzer olmakla birlikte, o basamaklara ulaşma hızı çocuktan çocuğa değişkenlik göstermektedir. Memorial Ataşehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzm. Dr. Gökçe GÜNBEY ELEMEN yazdı.

 

Gelişim; “kaba”, “ince motor”, “sosyal gelişim” ve “dil gelişimi” olmak üzere dört alanda değerlendirilmektedir. Gelişim basamaklarını bilmek ve herhangi bir gecikme durumunda aileyi uyararak, gerekli önlemleri almak, çocuk hekiminin en temel görevidir. Ancak unutmamak gerekir ki, her çocuk kendine özeldir ve bazı becerileri genel eğilimden daha erken, bazı becerileri daha geç kazanmaları oldukça doğaldır.

0-3 AY ARASI DÖNEM

  • Yeni doğan bebek, sese ağlayarak veya ağlıyorsa susarak tepki verir.
  • Birinci ayda göz kontağı kurar ve gözleriyle sizi takip eder.
  • İkinci ayda baş kontrolü başlar. Gülerek konuşulduğunda güler, annesini tanır ve sese başını çevirebilir.
  • Üçüncü ayda baş kontrolü tamdır ve çevresine bakabilmek için başını amaçlı olarak çevirebilir. Kucakta oturabilir, elleri ile oynamaya ve ellerini ağzına götürmeye başlar, objeleri kısa süreli elinde tutabilir, agulama şeklinde sesler çıkarır, kahkaha ile gülebilir.

Bebeğinizin gelişimine katkıda bulunmak için

  • Bebeğinizi yüzünüze karşı tutun ve göz kontağı kurun.
  • Bebeğinizi giydirirken, banyo yaparken, beslerken ve oyun oynarken, her fırsatta yumuşak bir tonda konuşun.
  • Bebeğinize şarkı söyleyin.
  • Farklı sesler çıkartan çıngıraklar ve yumuşak oyuncaklar verin.
  • Kurmalı melodi, saat, hafif müzik ve müzik kutusu gibi farklı sesleri bebeğinizle birlikte dinleyin.
  • Parlak renkte resimler gösterin.
  • Bebeğinize ismiyle seslenin.

3-6 AY ARASI DÖNEM

  • Dördüncü aydan itibaren yüzüstü pozisyonda iken dirseklerden destek alarak başını kaldırabilir, ellerini orta hatta getirebilir, elleri ile oyuncağa uzanır ve yakalar, bir elinden diğerine oyuncağı geçirebilir.
  • Beşinci aydan itibaren dönmeye başlar; önce yüz üstünden sırt üstüne, sonra sırt üstünden yüz üstüne dönebilir. Koltukta yastık desteği ile oturabilir, kendi kendine neşe çığlıkları atar, eline aldığı her şeyi ağzına götürür, kucaklanmak için kollarını öne uzatabilir, yabancıları çok yadırgamaz ancak annesi yanında değilse endişelenir.

Bebeğinizin gelişimine katkıda bulunmak için

  • Bebeğinizin çıkardığı sesleri taklit edin ve memnuniyetinizi belli edin.
  • Beslenirken, giyinirken, altını değiştirirken, banyo yaparken bebeğinizi taklit edin ve onunla konuşun.
  • Bebeğinizle birlikte dans edin ve ritmik hareketler yapın.
  • Uzanma ve yakalamayı özendirmek için yakınına güvenli oyuncaklar koyun.

6-9 AY ARASI DÖNEM

  • Altıncı aydan itibaren çok daha kolay dönebilir, desteksiz kısa süreli oturabilir, otururken yakındaki oyuncağa uzanabilir, kitaptaki resimlere bakabilir, büyük ve kalın kitap sayfalarını çevirebilir.
  • Yedinci aydan itibaren sürünme ve emeklemeye başlar. Koltuk altından tutulduğunda ayaklarını yere basarak adım atabilir, desteksiz oturmaya başlar ve otururken uzaktaki objelere de uzanabilir. Baş parmağı ve iki parmakla yakalama başlar, oyuncak arabayı itebilir, kutuya objeleri koyabilir, sesleri taklit etmeye başlar, “ba-ba”, “de-de” gibi basit heceleri birleştirebilir, ilgi çekmek için bağırır, yabancıları yadırgamaya başlar.

Bebeğinizin gelişimine katkıda bulunmak için

  • Sallandığında veya vurulduğunda ses çıkartan oyuncaklar verin.
  • Aynanın önünde oyun oynayın, bebeğin ismini söyleyin ve aynadaki görüntüsünü gösterin.
  • “-ce” ve “elim sende” oynayın.
  • Sık gördüğü nesneleri ismiyle birlikte gösterin.
  • Bebeğin çıkardığı sesleri tekrar edin ve aslında ne demek istediğini anlatın. “ma” dediğinde siz “ma-ma” deyin.
  • Bebeğinize her gün resimli hikaye kitapları okuyun.
  • Çekilen, itilen veya döndürülen düğmeli oyuncaklar alın.
  • Bebeğinizle birlikte kuleler yapın ve ona nasıl devrildiğini gösterin.
  • Bardak veya kaptan su içirmeyi deneyin.

9-12 AY ARASI DÖNEM

  • Bu dönemde yerde uzun süreli oturabilir. Koltuğa tutunarak ayağa kalkar ve tekrar oturur konuma geçebilir. Hızlı bir şekilde emekleyebilir, emekleyerek merdiven çıkabilir. Oyuncaklarını bilinçli olarak yere atar ve düşmelerini seyreder. Kendi ismini bilir ve seslenildiğinde bakabilir. Güle güle anlamında el sallayabilir, heceleme gelişerek devam eder, anne, baba, mama, su gibi basit kelimeleri de söylemeye başlar.
  • Bir yaşında artık yardımlı veya yardımsız yürüyebilir, topu atabilir, iki küp ile kule yapabilir, küpleri kutuya koyabilir ve çıkarabilir, kalemi tutarak kağıdı karalayabilir, kendisinden istenen nesneleri getirip verebilir, evet ve hayır kelimelerinin anlamını bilir.

Bebeğinizin gelişimine katkıda bulunmak için

  • Doldurulan ve boşaltılan oyuncaklar verin.
  • 2-6 parçalı basit yap-bozlar ve çeşitli büyüklükte toplar verin.
  • Bloklarla kule yapması için ona yardım edin.
  • Ev işlerinde size yardım etmesi için teşvik edin.
  • Kağıt ve büyük pastel boyalar verin, karalamalar yapsın.
  • Bir şey yaparken ne yaptığınızı bebeğinize basit bir dille açıklayın.
  • Nesnelerin isimlerini bebeğinizin diliyle değil, doğru isimleriyle kullanın.
  • Çocuğunuzun cümlelerini düzeltin ve geliştirin.

 

 

Share.

About Author

Leave A Reply